Chcą czerni i czerwieni zamiast kolorowej wizji. Petycja w sprawie parowozu w Nowym Sączu

Spór o wygląd zabytkowego parowozu TKt48-177 stojącego przed dworcem kolejowym w Nowym Sączu nie wygasa. Po głośnej, artystycznej metamorfozie lokomotywy pojawiła się petycja skierowana do prezydenta Ludomira Handzla. Jej autorzy domagają się przywrócenia maszynie historycznego malowania, konsultacji z ekspertami oraz ustalenia zasad jej dalszej ochrony. „Pomnik historii techniki nie jest i nie powinien być traktowany jako płótno dla malarstwa współczesnego” – argumentują inicjatorzy. 

Czytaj również: Generał Józef Giza wraca do rodzinnego Nowego Sącza. Po 61 latach spocznie na sądeckiej ziemi

Parowóz ponownie rozpala emocje w Nowym Sączu

TKt48-177 stał się jednym z najbardziej dyskutowanych obiektów w Nowym Sączu tego lata. Wszystko zaczęło się od długo oczekiwanej renowacji maszyny, która od 1987 roku stoi przed dworcem PKP i przez dekady stała się jednym z symboli kolejowych tradycji miasta.

Po oczyszczeniu i zabezpieczeniu konstrukcji lokomotywa otrzymała zupełnie nową oprawę artystyczną przygotowaną przez sądeckiego artystę Mgr Morsa. Na parowozie pojawiły się intensywne kolory oraz elementy nawiązujące m.in. do podróży i bagażu.

Efekt wywołał ogromną dyskusję. Jak informowaliśmy w miastoNS.pl, w mediach społecznościowych pojawiło się wiele krytycznych głosów mieszkańców domagających się zachowania historycznego charakteru lokomotywy. Były jednak również osoby broniące artystycznej koncepcji i podkreślające, że dzięki niej o parowozie ponownie zaczęło mówić całe miasto. 

Petycja w sprawie przywrócenia historycznego wyglądu TKt48-177 – KLIK

Teraz powstała petycja. Chcą powrotu do historycznych barw

Sprawa ma ciąg dalszy. Kamil Jakubowski uruchomił internetową petycję zatytułowaną „Przywróćmy historyczny wygląd parowozowi TKt48-177 na 150-lecie kolei w Nowym Sączu!”. Dokument skierowany jest do prezydenta Nowego Sącza.

Autorzy podkreślają znaczenie kolei dla rozwoju miasta i przypominają, że właśnie w 2026 roku Nowy Sącz świętuje 150-lecie swojej kolejowej historii.

Ich zdaniem TKt48-177 nie jest zwykłym elementem przestrzeni publicznej, ale pomnikiem techniki i materialnym świadectwem kolejowej historii miasta.

„Autentyczność, wierność realiom historycznym oraz dbałość o detale są kluczowymi elementami ochrony zabytków oraz kształtowania właściwej wrażliwości historycznej wśród kolejnych pokoleń” – czytamy w petycji. Petycjeonline.com

Trzy postulaty do prezydenta Nowego Sącza

Autorzy petycji oczekują przede wszystkim przywrócenia TKt48-177 historycznego malowania, zgodnego ze standardami i kolorystyką parowozów tej serii eksploatowanych przez PKP.

Chcą również, aby miasto podjęło współpracę ze specjalistami zajmującymi się historią kolejnictwa i renowacją zabytków techniki. W petycji jako przykład wskazano ekspertów związanych ze Skansenem Taboru Kolejowego w Chabówce lub organizacjami miłośników kolei.

Trzecim postulatem jest ustanowienie stałych zasad ochrony i konserwacji parowozu, które miałyby określać sposób postępowania z historycznym eksponatem w przyszłości. Petycjeonline.com

Miało być „historyczne malowanie”

W całej sprawie szczególnie interesujący jest jeszcze jeden wątek. Przed rozpoczęciem prac branżowy „Kurier Kolejowy”, powołując się na informacje Urzędu Miasta, informował, że prace prowadzone we współpracy Nowego Sącza i PKP Polskich Linii Kolejowych mają obejmować oczyszczenie konstrukcji, zabezpieczenie antykorozyjne oraz odtworzenie historycznego malowania.

Ostateczny efekt okazał się jednak zupełnie inny.

Już w lipcu pojawiały się informacje, że po wykonaniu prac zabezpieczających lokomotywa zostanie przekazana miastu, a jej ostatecznym wyglądem zajmie się Mgr Mors. Sam artysta potwierdzał wówczas, że pracuje nad projektem, zaznaczając jednocześnie, że rozważanych jest kilka koncepcji. 

Prezydent odpowiadał na kontrowersje. Przywołał Picassa

Nowy wygląd TKt48-177 oficjalnie zaprezentowano 18 sierpnia podczas obchodów 150. rocznicy wjazdu pierwszego pociągu do Nowego Sącza.

Do krytycznych reakcji odniósł się wtedy prezydent Ludomir Handzel. Przywołał historię „Panien z Awinionu” Pabla Picassa, które na początku XX wieku również wywoływały kontrowersje. Prezydent mówił, że cieszą go „różne, skrajne emocje” związane z sądecką lokomotywą.

Sprawa trafiła później również na forum Rady Miasta. Radny Michał Kądziołka złożył rozbudowaną interpelację zawierającą 22 pytania dotyczące m.in. sposobu wyboru koncepcji, wykonania prac, kosztów i dokumentacji związanej z renowacją. Kurier Sadecki

Lokomotywa, która od niemal 40 lat wita podróżnych

TKt48-177 wyprodukowano w 1956 roku w Chrzanowie. Maszyna służyła wcześniej m.in. w Bielsku-Białej, Czechowicach-Dziedzicach i Skarżysku-Kamiennej, a w 1969 roku trafiła do Nowego Sącza. Obsługiwała m.in. trasy Tarnów–Krynica oraz Nowy Sącz–Chabówka. Z eksploatacji została wycofana w 1986 roku. Twój Sącz
Przed sądeckim dworcem ustawiono ją 4 września 1987 roku. Od tego czasu stała się jednym z najbardziej charakterystycznych symboli kolejowej historii miasta.

Dyskusja o jej wyglądzie nabiera dodatkowego znaczenia właśnie teraz. Rok 2026 został ustanowiony Rokiem Sądeckich Kolejarzy, a Nowy Sącz obchodzi 150 lat od pojawienia się kolei w mieście.

Autorzy petycji przekonują, że właśnie jubileusz powinien być okazją do przywrócenia parowozowi wyglądu nawiązującego do czasów jego służby na kolei.

Petycja w sprawie przywrócenia historycznego wyglądu TKt48-177