Światowy Dzień Walki z Rakiem. Bezpłatne badania ratują życie – Małopolanie badają się, ale to wciąż za mało

4 lutego obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Rakiem. To symboliczna data, która co roku przypomina o jednym: nowotwory wciąż zbierają ogromne żniwo, ale w wielu przypadkach można je wykryć wcześnie i skutecznie leczyć. W Małopolsce tysiące osób korzystają z bezpłatnych programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dane pokazują jednak, że potencjał tych badań nadal nie jest w pełni wykorzystywany.

Czytaj również: Sądeczanka i Podłęże–Piekiełko pod presją czasu. Sądeccy parlamentarzyści zapowiadają interwencje

Profilaktyka bez skierowania. Jedna decyzja może zmienić wszystko

Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje programy profilaktyki raka jelita grubego, raka piersi oraz raka szyjki macicy. Badania są bezpłatne, dostępne bez skierowania i realizowane w wielu placówkach na terenie całego regionu.

– Decyzja o regularnej profilaktyce ma ogromne znaczenie. Te badania są dostępne, bezpłatne i nie wymagają skierowania. Wystarczy jeden krok: zbadam się – podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie.

Rak jelita grubego. Kolonoskopia może wyprzedzić chorobę o lata

Rak jelita grubego należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów w Polsce. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów choruje na niego ponad 19 tysięcy osób rocznie. Choroba rozwija się powoli, często przez kilkanaście lat, ze zmian łagodnych – polipów.

Profilaktyczna kolonoskopia pozwala wykryć je na wczesnym etapie i w wielu przypadkach usunąć jeszcze przed rozwojem nowotworu. Z programu mogą skorzystać kobiety i mężczyźni w wieku 50–65 lat, którzy nie mieli kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat, a także osoby w wieku 40–49 lat, jeśli nowotwór jelita grubego występował u ich najbliższych krewnych. Badanie nie wymaga skierowania. W Małopolsce realizuje je 30 placówek. W ubiegłym roku skorzystało z niego ponad 13,3 tysiąca mieszkańców regionu.

Nowoczesna diagnostyka raka szyjki macicy. Test HPV HR zamiast samej cytologii

W Polsce każdego roku diagnozuje się od 2,5 do 3 tysięcy nowych przypadków raka szyjki macicy. To oznacza, że codziennie 8–10 kobiet dowiaduje się o chorobie. Wykryta wcześnie jest niemal w pełni wyleczalna.

Od ubiegłego roku w programie profilaktyki dostępna jest nowoczesna diagnostyka oparta na teście HPV HR z genotypowaniem, a w razie potrzeby również cytologia na podłożu płynnym. Badania są finansowane przez NFZ i bezpłatne. Z programu mogą korzystać kobiety w wieku 25–64 lat, zgłaszając się do gabinetów ginekologicznych lub położnych posiadających umowę z funduszem. W Małopolsce działa ponad 200 takich miejsc. Klasyczna cytologia pozostaje dostępna i wykonywana jest co trzy lata przy prawidłowym wyniku.

Mammografia bez kolejek. Mammobusy docierają także do mniejszych miejscowości

Profilaktyczna mammografia to podstawowe badanie w kierunku raka piersi. W 2024 roku wykonało ją ponad 94 tysiące Małopolanek. Program obejmuje kobiety w wieku 45–74 lata i pozwala na wykonanie badania raz na dwa lata – bez skierowania i bez opłat.

Dużą rolę odgrywają mammobusy, które docierają do mniejszych miejscowości i wsi. Jakość badań wykonywanych w mobilnych pracowniach nie różni się od tej w placówkach stacjonarnych. Tylko w lutym na terenie województwa zaplanowano 75 postojów mammobusów.

Rejestracja w kilka minut. Badania można umówić online

Od stycznia kobiety mogą zapisywać się na badania profilaktyczne raka piersi i raka szyjki macicy przez Internetowe Konto Pacjenta oraz aplikację mojeIKP. Wystarczy zalogować się, skorzystać z e-rejestracji, wybrać odpowiedni program, placówkę i termin. Cały proces trwa kilka minut.

Światowy Dzień Walki z Rakiem to dobra okazja, by sprawdzić, czy profilaktyka rzeczywiście jest wpisana w codzienne decyzje. Statystyki pokazują jednoznacznie: wczesne badania nie są formalnością, ale realną szansą na życie.

Źródło: NFZ Małopolska